Σπάρτη - Σήμερα

°C

Σπάρτη - 16/08

°C
°C

Σπάρτη - 17/08

°C
°C

Προηγούμενη σελίδα Εκτύπωση σελίδας

Εντομολογικοί εχθροί των εσπεριδοειδών - 14/05/2012

Οι εντομολογικοί εχθροί των εσπεριδοειδών είναι πολλοί και σημαντικοί.
Προκαλούν στα δένδρα και τους καρπούς μεγάλες ζημίες εάν δεν αντιμετωπισθούν εγκαίρως και επιτυχώς.

Έχει τεράστια σημασία για την αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης η εφαρμογή των κατάλληλων καλλιεργητικών φροντίδων, με τρόπο ώστε να γίνεται επαρκής αερισμός και φωτισμός των δένδρων (κλάδεμα, κλαδοκάθαρος, εσωτερικό αραίωμα των βλαστών, αφαίρεση των λαιμάργων) και συμπληρωματικά οποιαδήποτε άλλη παρέμβαση (χημική καταπολέμηση με συμβατικά ή εκλεκτικά εντομοκτόνα, κ.ά.).

Τονίζεται ότι η χημική καταπολέμηση θα πρέπει να γίνεται πάντοτε με τη συνεργασία του γεωπόνου σας.



1. Κοκκοειδή

α)   Ψώρες (Κόκκινη ψώρα, μυτιλόμορφη ψώρα, ασπιδίωτος, Ισέρυα).
Έχουν 2-4 γενιές το χρόνο. Προσβάλλουν φύλλα, κλάδους, καρπούς, επί των οποίων παραμένουν και προκαλούν κηλίδωση. Ειδικά η κόκκινη ψώρα προκαλεί κιτρίνισμα και πτώση των φύλλων και κακή ανάπτυξη των καρπών.

Συνιστάται: 
  • Για την καταπολέμησή τους συνιστώνται δύο ψεκασμοί με κατάλληλο εντομοκτόνο. 
  • Ο πρώτος ψεκασμός ενεργείται όταν το ποσοστό εκκόλαψης των αυγών είναι μεγαλύτερο του 60% δηλ. τέλος Ιουνίου - αρχές Ιουλίου και ο δεύτερος μετά το τέλος της εκκόλαψης δηλ. περίπου στο τέλος Αυγούστου. Χρήσιμος είναι και ο ψεκασμός πριν το άνοιγμα των ανθέων την άνοιξη.
  • Αντί των πιο πάνω είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί θερινός πολτός 1,7% αμιγώς ή με προσθήκη εντομοκτόνου.
  • Για να μην προκληθούν εγκαύματα στα φύλλα από το θερινό πολτό ο ψεκασμός γίνεται τις απογευματινές ώρες, αφού προηγουμένως ποτιστούν τα δένδρα. Για να είναι αποτελεσματικός ο ψεκασμός πρέπει να "λούζεται" καλά όλο το φύλλωμα και ο κορμός. 


β)   Λεκάνιο (Saissetia oleae)
Έχει μια γενεά το έτος και ίσως τμήμα δεύτερης. Δημιουργεί μελιτώδη εκκρίματα στα φύλλα, στα κλαδιά και τους καρπούς, επί των οποίων αναπτύσσεται ο μύκητας "καπνιά" (Fumago vagans). Προκαλεί εξάντληση του δένδρου, αφού το απομυζά και βέβαια μειώνει την ικανότητά του να φωτοσυνθέσει (η καπνιά καλύπτει τα φύλλα).

Συνιστάται:
  • Ψεκασμός περίπου στο τέλος Αυγούστου, όταν περίπου έχει συμπληρωθεί η εκκόλαψη των αυγών με ένα εντομοκτόνο. Κατάλληλα εντομοκτόνα είναι εκείνα που έχουν διαλύτη ικανό να διαλύσει το περίβλημα του εντόμου. Καλό είναι τα εντομοκτόνα να μη χρησιμοποιούνται το πρώτο δεκαπενθήμερο Σεπτεμβρίου, γιατί κυκλοφορούν πολλά αρπακτικά παράσιτα εχθρών της πορτοκαλιάς και η ενδεχόμενη μείωση του πληθυσμού τους κάνει μεγάλη ζημιά στη μετέπειτα υγιεινή κατάσταση των δένδρων.
  • Αντί των εντομοκτόνων μπορεί να χρησιμοποιηθεί θερινός πολτός 1,7%. Στην περίπτωση αυτή γίνονται δύο ψεκασμοί ο πρώτος το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου και ο άλλος το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου.
  • Εφόσον παρίσταται ανάγκη μπορεί να εφαρμοσθεί και άλλος ψεκασμός κατά το χειμώνα με ένα κατάλληλο εντομοκτόνο.


γ) Ψευδόκοκκος (Planococcus citri)
Έχει 3-4 γενεές κατʼ έτος. Διαχειμάζει σε φυσικά καταφύγια πάνω στο δένδρο (συστάδες φύλλων, εσοχές φλοιών κ.λ.π.). Προσβάλλει φύλλα, κλάδους, καρπούς.

Οι ζημίες που προκαλεί γίνεται με δύο τρόπους:
α) Με την αποζύμηση χυμού στο σημείο πρόσφυσης του καρπού με τον ποδίσκο.
β) Με την έκχυση σιέλου επί του καρπού κατά την περίοδο ωρίμανσης, οπότε προκαλεί πλασμόλυση των ιστών. Σε αυτό το σημείο αρχίζει προσβολή από άλλα έντομα (Ectomyelois ceratoniae).

Προκαλεί πτώσεις στα άνθη και στους μικρούς καρπούς. Στις αρχές Ιουλίου εγκαθίσταται στο ομφαλό στα πορτοκάλια Μέρλιν και υποβαθμίζει την ποιότητα (μη εξαγώγιμο προϊόν). Απαντάται παντού στην ευρύτερη περιοχή της Σπάρτης και ιδιαίτερα στις μη ψεκαζόμενες περιοχές.

Συνιστάται:
  • Για την καταπολέμηση του εντόμου συνίσταται ψεκασμός με κατάλληλο εντομοκτόνο τέλος Μαΐου - αρχές Ιουνίου, όταν το ποσοστό εκκόλαψης των αυγών είναι μεγαλύτερο του 60% και όταν τα σέπαλα αφίστανται ακόμα από τον καρπό. Εάν υπάρχει ανάγκη γίνεται δεύτερος ψεκασμός ένα μήνα μετά τον πρώτο, αφού περατωθεί η εκκόλαψη και κατά τη διάρκεια της μετακινήσεως των νεαρών εντόμων από τον ποδίσκο στον ομφαλό.
  • Οι ψεκασμοί δυνατό να γίνουν και με θερινό πολτό 1,7% αμιγώς, ή με προσθήκη εντομοκτόνου.



2. Μυίγα της Μεσογείου (Ceratitis capitata)
Προσβάλλει κυρίως τους καρπούς της πορτοκαλιάς και μανταρινιάς όταν αρχίζουν να ωριμάζουν το Φθινόπωρο, όπως και τους καρπούς άλλων οπωροφόρων δένδρων πχ. βερικοκιά, ροδακινιά κ.λ.π. Τα τέλεια έντομα (μυίγες), τρυπούν τους καρπούς και τοποθετούν ένα αυγό κάτω από την επιδερμίδα. Από αυτό βγαίνει η προνύμφη (σκουλήκι) που κατατρώγει τη σάρκα, οι καρποί σαπίζουν και πέφτουν. Η προσβολή αρχίζει από το Σεπτέμβριο μήνα και συνεχίζεται μέχρι και πέραν του Δεκεμβρίου, εφόσον ο καιρός είναι ήπιος.

Η μυίγα είναι από τους πλέον επικίνδυνους εχθρούς της πορτοκαλιάς, ιδιαίτερα στην παραγωγή που προορίζεται για εξαγωγή, διότι δύσκολα οι προσβεβλημένοι καρποί αναγνωρίζονται και απομακρύνονται κατά την επεξεργασία στο συσκευαστήριο και μόνο από ειδικευμένο προσωπικό. Απαντάται παντού στην περιοχή του Δ. Σπάρτης και ιδιαίτερα στις περιοχές που είναι ελεύθερες παγετού. 

Συνιστάται:
  • Ο καλύτερος τρόπος καταπολεμήσεως της μυίγας είναι ο δολωματικός ψεκασμός σε μια ευρεία περιοχή. Δυνατόν να γίνει και δολωματικός ψεκασμός σε ένα συγκεκριμένο κτήμα ως εξής: Το δόλωμα περιέχει πρωτεΐνη 2% (μελάσα) και ένα όργανοφωσφορικό 0.3%. Εφαρμόζεται 15 μέρες πριν την ωρίμανση των καρπών στη περίμετρο του κτήματος (φράκτες, θάμνοι κ.λ.π.), όπως και στο εσωτερικό άνω τμήμα του φυλλώματος των δένδρων, κατά προτίμηση σε κλάδους πού δεν έχουν πορτοκάλια. Ο ψεκασμός επαναλαμβάνεται ανά 6-7 ημέρες (εφόσον υπάρχει μεγάλο πρόβλημα).
  • Ψεκασμοί καλύψεως των δένδρων με κατάλληλο εντομοκτόνο, οι όποιοι εφαρμόζονται με την ωρίμανση των καρπών, εφόσον υπάρχει ο απαιτούμενος χρόνος τον 15 ημερών μεταξύ της τελευταίας επεμβάσεως και της συλλογής, προς αποφυγή υπολειμμάτων φαρμάκων στους καρπούς. 



3. Καλόκορις (Calocoris trivialis)
Είναι ένα μικρό πράσινο κολεόπτερο σαν μικρή “βρωμούσα”, το οποίο την άνοιξη κόβει τις κορυφές των βλαστών και απομυζά τον ποδίσκο των ανθέων, με συνέπεια αυτά να πέφτουν (μεγάλη ανθόπτωση). Το ίδιο έντομο προκαλεί μεγάλη ανθόπτωση και στην ελιά .
Μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρές ζημιές, μέχρι και ολοκληρωτική καταστροφή της παραγωγής. Έχει παρατηρηθεί σε μεγάλη έκταση σε ολόκληρη την περιοχή του Δήμου Σπάρτης.

Συνιστάται:
  • Ένας ψεκασμός με κατάλληλο εντομοκτόνο μόλις αρχίσει να αναπτύσσεται η νέα βλάστηση ενωρίς την άνοιξη (τέλος Μαρτίου - αρχές Απριλίου), ο οποίος είναι αρκετός για να προστατευθεί η παραγωγή από την αιτία αυτή, δοθέντος ότι το έντομο έχει μόνον μια γενιά το χρόνο.



4. Αφίδες (Μελίγκρες)
 
α) πράσινη αφίδα (Aphis citricola) 
β) μαύρη αφίδα (Toxoptera aurantii) 
Προκαλούν συστροφές των φύλλων και νεκρώνουν την νέα βλάστηση της άνοιξης.

Συνιστάται:
  • Αμεση εφαρμογή ψεκασμού με την πρώτη εμφάνιση των αφίδων με διάφορα  εντομοκτόνα/αφιδοκτόνα. 
  • Σημειώνεται ότι οι αφίδες εθίζονται στα οργανοφωσφορικά, γιʼ αυτό χρησιμοποιούνται και κατάλληλα διασυστηματικά εντομοκτόνα.  



5. Ακάρεα

α)  Ερυθρός τετράνυχος (Tetranychus urticae)
Προσβάλλει τα φύλλα και τους καρπούς. Πάνω στα φύλλα προκαλεί διογκώσεις οι οποίες στη πάνω επιφάνεια έχουν χρώμα κίτρινο σαν τον κρόκο του αυγού. Στο κάτω τμήμα το χρώμα ποικίλλει μεταξύ του κίτρινου και της σκωρίας. Εάν οι διογκώσεις είναι μεγάλες τα φύλλα δυνατόν να πέσουν. Το σύμπτωμα της κίτρινης σκωρίασης εμφανίζεται και στους καρπούς, το προσβεβλημένο τμήμα των οποίων νεκρώνεται, φελλοποιείται και έτσι οι καρποί χάνουν την εμπορική τους αξία (Βʼ ποιότητα).

Συνιστάται: 
  • Ψεκασμός καλύψεως κατά τον Ιούνιο με ακαρεοκτόνο. Επίσης με εντομοκτόνα πού έχουν ακαρεοκτόνο δράση. Εάν υπάρχει μεγάλο πρόβλημα γίνεται επανάληψη μετά 20ήμερο.

β) Άκαρι Άκουλους (Aculus pelekassi)
Προσβάλλουν τα φύλλα και τους καρπούς. Στους καρπούς προκαλούν μόνιμο μαύρισμα, μερικό ή ολικό, στην επιφάνεια τους, ο φλοιός δερματοποιείται παραμένει ανανάπτυκτος και τέλος γίνεται μαλακός. Παρατηρείται σε μεγάλη έκταση στις παραποτάμιες περιοχές του Δ. Σπάρτης.

Συνιστάται:
  • Συνιστώνται δύο ψεκασμοί: Ο πρώτος μετά το πέσιμο των πετάλων των ανθέων όταν ο μικρός καρπός έχει το μέγεθος μπιζελιού με οργανικό μυκητοκτόνο και ο δεύτερος μετά από ένα μήνα (τέλος Μαΐου) με ακαρεοκτόνο.
  • Μπορεί να χρησιμοποιηθούν και εντομοκτόνα με ακαρεοκτόνο δράση. Τότε με τον πρώτο ψεκασμό αντιμετωπίζεται και η καλόκορι, ενώ με τον δεύτερο αντιμετωπίζεται συγχρόνως και ο ψευδόκοκκος.



6. Νηματώδεις (Tylenchulus semipenetrans)
Οι νηματώδεις είναι μικρά σκουλήκια τα οποία τρέφονται παρασιτικά από τις ρίζες. Προκαλούν σοβαρές ζημιές γιατί εξασθενίζουν τα δένδρα, σταματούν τη βλάστηση, μειώνουν την παραγωγή, και χειροτερεύουν την ποιότητα των καρπών. 

Συνιστάται:
  • Φύτευση νέων δενδρυλλίων μόνο όταν προέρχονται από φυτώρια στο έδαφος των οποίων έγινε απονημάτωση.
  • Σε ήδη φυτεμένο κτήμα εφαρμογή στο έδαφος ειδικών νηματοκτόνων κατά την άνοιξη (Απρίλιος - Μάιος) και το Φθινόπωρο (Σεπτέμβριος). 


Παν. Παπαδάκος
Γεωπόνος 
Γεν. Δ/ντής Α.Σ.Ε.Ε. Αμυκλών Σπάρτης "ΛΑΚΩΝΙΑ"